|
"Jako naukowiec niemiecki podlegający Hitlerowi byłem odpowiedzialny za program V2, w ramach którego stworzono tę zabójczą broń rakietową, przy pomocy której naziści pod koniec wojny terroryzowali swoich przeciwników." |
|
Wernher |
|
Postać Wernhera von Brauna jest bardzo kontrowersyjna. Całe jego życie można podzielić na dwa okresy: pierwszy - niemiecki, w którym von Braun tworzył potęgę nazistowskich Niemiec i drugi - amerykański, w którym pracował na rzecz największego supermocarstwa świata i próbował skutecznie zamaskować swoje hitlerowskie korzenie. |
|
Okres niemiecki: |
|
1912 - 23 marca Wernher Magnus Maximilian von Braun urodził się w miejscowości Wyrzysk koło Nakła pod Poznaniem w rodzinie barona Magnusa Aleksandra Maximiliana von Braun (1878-1972) |
|
1925÷1930 Pobyt w szkole Hermanna Lietza w Weimarze, później w Spiekeroog |
|
1930 Studia na Politechnice (Technische Hochshule) w Berlinie; członek Stowarzyszenia Podróży Kosmicznych (Verein für Raumschiffahrt - VfR); współpraca z Hermanna Oberthem; 27 września otwarcie "Poligonu Rakietowego Berlin" - RAKETENFLUGPALTZ BERLIN; |
|
1931 - Studia na Politechnice w Zurychu |
|
1932 - 1 grudnia pracownik cywilny Reichswehry w wojskowej stacji doświadczalnej Kummersdorf Zachód (Versuchstelle Kummersdorf West) - dyrektor techniczny grupy; Doktorant na Uniwersytecie w Berlinie |
|
1933 - 30 stycznia Adolf Hitler zostaje kanclerzem Rzeszy; w połowie roku rozpoczęcie prac nad rakietą Aggregat A1 (140 cm długości, 30 cm średnicy, silnik na paliwo ciekłe) |
|
1934 - rozpoczęcie pracy nad rakietą A2 (takie same rozmiary i silnik jak A1); 27 lipca ukończenie pracy doktorskiej - Konstrukcyjne, teoretyczne i eksperymentalne przyczynki do problemu rakiety napędzanej paliwem ciekłym (Konstruktive, theoretische und experimentalle Beiträge zu dem Problem der Flüssigkeitsrakete); 19/20 grudnia start dwóch rakiet A2 ("Max i Moritz") z wyspy Borkum na Morzu Północnym |
|
1935 - 27 czerwca Uchwała o założeniu Instytutu Badań Rakietowych w Peenemünde - wspólne dzieło Wehrmachtu i Luftwaffe |
|
1937 - 15 maja dyrektor techniczny Zakładu Wschód Instytutu Badań Peenemnüde (później Wojskowy Instytut Badawczy Peenemünde - Heersversuchstelle Peenemünde); 12 listopada wniosek o przyjecie do NSDAP (wg innych źródeł od 1 maja - wg von Brauna od 1939 roku); 4 grudnia nieudane starty rakiety A3 (6 m długości) z wyspy Greifswalder Oie |
![]() |
|
1938 - październik starty A5 (6,5 m długości, 79,5 cm średnicy) z Greifswalder Oie zakończone sukcesem - wszystkie trzy wylądowały na spadochronach w morzu skąd wyłowiono je na ląd |
![]() |
|
1939 - 'odłączenie sie' Luftwaffe od programu wojsk lądowych; styczeń - początek prac nad A4; 23 marca pierwsze spotkanie z przywódcą nazistów Adolfem Hitlerem, 1 września wybuch II wojny światowej; |
|
1940 - 1 maja wstąpienie von Brauna do SS w stopniu Untersturmführera gotowy projekt A4; przerwanie przez Hitlera prac nad A4 - potrzebował większej ilości tradycyjnej broni alby skończyć wojnę; 4000 wykwalifikowanych robotników w Peenemünde zakwalifikowano jako żołnierzy walczących na froncie |
|
1941 - 20 sierpnia wizyta u Hitlera; 9 listopada awans do stopnia Obersturmführera |
|
1942 - 18 marca (wg. innych źródeł - 13 czerwca) nieudany start pierwszej A4; 3 października rakieta A4 pokonuje wysokość 85 km i odleglość 190 km (po raz pierwszy rakieta osiągnęła przestrzeń kosmiczną); odznacznie Wojennym Krzyżem Zasługi I Klasy z Mieczami (Kriegsverdeinstkreuz I Klasse mit Scherten); |
|
|
|
9 listopada awans do stopnia Hauptsturmführera |
|
1943 - 2 czerwca zażądanie wiezniów obozu koncentracyjnego dla Peenemünde; 7 lipca (wg. innych źródeł - 8 lipca) spotkanie w Wilczym Szańcu z Hilterem - prezentacja filmu o A4/V2; pozyskanie przychylności nawyższej wodza, 17/18 sierpnia brytyjski atak na Peenemünde; grudzień rozpoczecie produkcji w podziemnej fabryce w górach Harcu - Mittelwerk; strzały próbne na poligonie w Bliźnie w Polsce; 28 czerwca awans do stopnia Sturmbannführera |
|
1944 - 22 marca zaaresztowanie przez Gestapo; 7/8 września użycie A4/V2 w ataku na Londyn i Paryż |
|
1945 - 31 stycznia ewakuacja Peenemünde; 4 kwietnia ewakuacja obozu koncentracyjnego Mittelbau-Dora; 2 maja kapitulacja zespołu rakietowego; 18 września odlot do USA; październik przybycie do Fort Bliss |
|
Okres amerykański: |
|
1946 - 16 kwietnia start V 2 w White Sands; 8 grudnia przybycie rodzin |
|
1947 - 1 marca ślub z Marią von Quistorp w Landshut |
|
1948 - 9 grudnia narodziny córki Iris Careen |
|
1949 - Sfingowany przyjazd do USA; praca nad rakietą startową wielozadaniową dla Urzędu Sił Zbrojnych |
|
1950 - 1 kwietnia dyrektor techniczny Development Operations Division w Redstone Arsenal w Huntsville, Alabama |
|
1951 - 12 października sympozjum w Planetarium Haydena w Nowym Jorku |
|
1952 - 22 marca seria artykułów w "Collier´s Magazine"; 8 maja narodziny córki Margit Cecile |
|
1953 - 20 sierpnia start rakiety Redstone |
|
1954 - Praca nad satelitą-orbiterem; 4 października Komisja Naukowców proponuje satelitę Ziemi w Miedzynarodowym Roku Geofizyki |
|
1955 - 9 marca Disney-Show "Człowiek we Wszechświecie"; 15 kwietnia nadanie obywatelstwa USA; 3 sierpnia decyzja o rakiecie Vanguard |
|
1956 - 1 lutego dyrektor techniczny Development Operations Division w Army Ballisic Missile Agency (ABMA) w Huntsville; 20 września rekordowy lot Jupitera C |
|
1957 - 4 października start Sputnika; 8 listopada zlecenie startu satelity z Jupiterem C |
|
1958 - 31 października start satelity-eksplorera; 8 lipca założenie NASA; zlecenie skonstruowania rakiety Saturn; 26 listopada początek projektu Mercury |
|
1959 - 21 października transfer do NASA; decyzja o wylądowaniu na księżycu |
|
1960 - 2 czerwca narodziny syna Petera Constantine; 1 lipca przekształcenie ABMA w George Marshall Space Flight Center (MSFC) w NASA |
|
1961 - 12 kwietnia lot Jurija Gagarina; 15÷19 kwietnia inwazja w Zatoce Świn; 20 kwietnia zlecenie Kennedy'ego dla Johnsona na opracowanie programu kosmonautycznego; 5 maja lot Alana Sheparda; 25 maja Kennedy zapowiada ladowanie na księżycu; 27 października pierwszy lot rakiety Saturn I |
|
1962 - 20 lutego lot Johna Glenna; 7 czerwca uchwała o manewrach "Rendezvous na orbicie księżycowej" |
|
1963 - 8 stycznia doktor honoris causa Uniwersytetu Technicznego w Berlinie; 22 listopada zamach na Kennedy'ego |
|
1965 - 23 maja pierwszy lot Gemini; założenie "Amicale des Camps de Dora-Ellrich" |
|
1966 - 26 lutego pierwszy lot Saturn I B |
|
1967 - 27 stycznia śmierć astronautów; 9 listopada pierwszy lot Saturn 5 |
|
1968 - Grudzien Apollo 8 okrąża księżyc |
|
1969 - 20 lipca Apollo 11 ląduje na księżycu |
|
1970 - 1 marca Deputy Associate Administrator for Planning w NASA w Washington, D.C. |
|
1972 - 5 stycznia Nixon decyduje się na prom - 'Shuttle'; 1 lipca wiceprezes Departamentu Inżynierii i Rozwoju firmy Fairchild Ind. |
|
1973 - Leczenie guza |
|
1975 - Pobyt w szpitalu |
|
1976 - 31 grudnia von Braun przechodzi w stan spoczynku |
|
1977 - 16 czerwca śmierć Wernhera von Brauna |